Wynajem przedmiotu leasingu przez leasingobiorcę

Zasadą obowiązującą w polskim prawie jest, że leasingobiorca nie może oddać przedmiotu leasingu do używania osobie trzeciej bez zgody finansującego. Wynika to wprost z przepisów Kodeksu cywilnego. Zasada ta może być zmieniona między stronami umowy leasingu, ale trzeba pamiętać, że jeśli umowa na ten temat milczy, to korzystającym może być wyłącznie ten, kto zawarł z finansującym umowę leasingu. Tym bardziej, że sankcja za naruszenie tej zasady jest surowa, ponieważ leasingodawca może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym, jeśli przedmiot leasingu jest używany przez osobę trzecią bez stosownej zgody - pisze Katarzyna Baryś, starszy radca prawny EFL.

Z używaniem przedmiotu leasingu przez osobę trzecią mamy do czynienia wtedy, gdy korzysta z niej osoba inna niż ta, która zawierała umowę z finansującym. W przypadku spółek prawa handlowego przyjmuje się w praktyce, że korzystać z przedmiotu leasingu mogą wszyscy pracownicy tej spółki, ale już nie współpracownicy kooperujący z klientem na podstawie umowy zlecenia, czy umowy o dzieło. Zawsze jednak warto szczegółowo wyjaśnić tę kwestię z leasingodawcą przy zawieraniu umowy, zwłaszcza jeśli sama umowa nie mówi nic na ten temat. W obrocie gospodarczym często przyjmuje się też, że w sytuacji, gdy leasingobiorcą jest osoba fizyczna, to krótkotrwałe oddanie przedmiotu leasingu do używania partnerowi czy innym członkom rodziny leasingobiorcy (tzw. prekarium), nie stanowi oddania rzeczy do używania osobie trzeciej. Tę kwestię warto jednak zawsze uzgodnić z finansującym, również w kontekście zakresu ubezpieczenia w przypadku, gdy przedmiotem leasingu jest samochód.

Jeśli nic innego nie wynika z umowy leasingu, to zgoda leasingodawcy na oddanie rzeczy do używania osobie trzeciej, może być wyrażona w każdej formie. Dopuszcza się zatem wyrażanie tej zgody również za pośrednictwem poczty elektronicznej, czy nawet w rozmowie telefonicznej, choć z punktu widzenia klienta warto zadbać o to, by zgoda była wyrażona w takiej formie, abyśmy mogli później udowodnić, że faktycznie została udzielona. Najczęściej firmy leasingowe w Polsce wydają takie zgody w formie dokumentu w postaci papierowej lub – coraz częściej ze względu na postępującą digitalizację branży – w postaci elektronicznej. Zdecydowanie warto zadbać o uzyskanie takiego pozwolenia, by uniknąć później niepotrzebnych nieporozumień z finansującym, który – jak już było wskazane na początku – uprawniony jest nawet rozwiązać umowę leasingu, jeśli z przedmiotu leasingu będzie bez jego zgody korzystać osoba trzecia. Oczywiście gdy w umowie wpisany jest całkowity zakaz oddawania przedmiotu leasingu osobie trzeciej, to wymagana będzie zmiana warunków umowy.

Zgoda finansującego może być udzielona zarówno na cały okres, na jaki zawarta jest umowa leasingu, jak również na krótszy czas. Przykładowo, gdy chcemy na miesiąc wynająć naszemu znajomemu koparkę, z której korzystamy w ramach leasingu, to koniecznie trzeba uzyskać na to zgodę leasingodawcy, ale ze wskazaniem, że chodzi tylko o ten krótki czas. Z praktyki wynika, że firmy leasingowe udzielają takich zgód. Najczęściej wymagane jest wskazanie, kim jest osoba trzecia, która będzie używać przedmiotu leasingu, by finansujący zachował kontrolę nad tym kto i gdzie używać będzie jego własności.

Zdarzają się także sytuacje, że sama umowa leasingu zawierana jest przez klienta po to, by oddawać przedmiot leasingu do używania osobom trzecim. Często tak właśnie działają wypożyczalnie samochodowe, które leasingują samochody oddawane w najem w ramach swojej działalności. W takim przypadku istotne jest, by poinformować o tym leasingodawcę już we wniosku leasingowym. Zgoda jest udzielana wtedy przez finansującego na cały okres trwania umowy oraz bez oznaczenia konkretnego użytkownika pojazdu, choć może się zdarzyć, że finansujący postawi wymogi związane z wiekiem czy innymi cechami użytkownika, których trzeba będzie przestrzegać. W takich sytuacjach zawierane jest także ubezpieczenie pojazdu z rozszerzoną ochroną co do przeznaczenia pojazdu oraz jego użytkowników.